باسمه تعالی

دکتر رضا زمانی

یک اتفاق ، یک تحلیل
واقعیت موضع گیری چین علیه ایران چیست؟!


در سفر رئیس جمهور چین به عربستان، بیانیه ای میان دو کشور امضا و اعلام شد که مفادی از آن سبب واکنش ها و حساسیت زایی از سمت ایران شد.! در این میان، غرب گرایان آه و ناله سر دادند و عقده گشایی کردند!!....و اما چند نکته ؛

۱. سه نکته حساسیت زا در بیانیه :

الف: حمایت از برنامه صلح آمیز و سیاست همکاری ایران با آژانس!..این موضع گیری چینی ها جدید نیست! آنها طبیعتاً دوست ندارند قدرت اتمی جدیدی در غرب آسیا ظهور کند.! و موازنه امتیازگیری چینی ها در این منطقه سوق الجیشی و راهبردی تغییر کند!

ب: عدم مداخله ایران در کشورهای عربی.
این موضع گیری مسبوق به سابقه است و قبلاً هم علیه انصار الله موضع گیری کرده بودند!.

ج: در بند ۱۲ بیانیه آمده، از تلاش های صلح آمیز امارات برای حل مسأله جزایر سه گانه حمایت می کنیم! ....چینی ها نباید به خود اجازه دهند که در امور داخلی ما دخالت کنند پس واکنش سریع ، صریح ، قاطع و رسمی ایران را می طلبد که خوشبختانه این اتفاق افتاده و سفیر چین به وزارت خارجه احضار شده است. سفیر چین اعلام کرد که یکی از مقامات بلند پایه چینی در آینده نزدیک به ایران سفر می‌کند!...در واقع این بیانیه برای چین کاملاً سیاسی با رویکرد اقتصادی است و عربها هم به این موضوع واقفند و عمل سیاسی آنها ، بیشتر معطوف به غرب و آمریکاست!!

۲. چین در روابط خود تجارت محور است!

چین مصداق بارز کشوری است که بر مبنای منافع صرف خود جهت گیری می کند. مبنای روابط آنها در سیاست خارجی، تجارت است! آنها برای تداوم رشد اقتصادی خود، نفت خام و مواد اولیه را از همه جای دنیا و از جمله خاورمیانه تهیه می کنند پس با همه کار اقتصادی می کنند! ...
چین در واقع موضع سیاسی خود را به بهای امتیازات گزاف اقتصادی_تجاری فروخته است!

۳. آینده روابط ایران و چین ؛
به نظر نمی رسد این موضع گیری خنثی، اثری عملی در کیفیت روابط با ما داشته باشد.! از طرفی واقعیت این است که ما تاکنون آورده اقتصادی آنچنانی برای چینی ها نداشته ایم! حجم مبادلات ما حدود سی میلیارد است و از چینی که روابطش تجارت محور است نمی توان توقع داشت به عربستان نزدیک نشود!
مثلاً ما در زیرساخت های ارتباطی کار اساسی نکرده ایم. ...
راه آهن رشت_آستارا که برای فعال سازی کریدور شمال لازم و ضروری است ، هنوز تکمیل نشده است.!.. در واقع ما برای چین مزیت زایی نمی کنیم و توقع داریم چون با ما قرار داد ۲۵ ساله دارد ، با عربستان وارد مراودات کلان اقتصادی نشود!!
ایران برای چین مزیت های بالقوه اقتصادی دارد، و اساساً می تواند با ایران روابط راهبردی_سیاسی علیه آمریکا و غرب داشته باشد! اما عربستان و شیخ نشین های خلیج فارس، برای چین ، اول از همه یک شریک اقتصادی بالقوه خواهد بود و از همکاری‌های سیاسی و راهبردی مطمئن نیست! اما تنها چین می تواند حکام عرب منطقه را از غرب جدا کرده و میان آنها شکاف راهبردی ایجاد کند!
بنابراین با درک واقعیت های روابط بین الملل ، باید گفت ، چین موضع گیری خود را به میلیاردها دلار فروخته است و کاملاً بر اساس منافع خود عمل می کند! و این مواضع خللی در روابط ایران و چین ایجاد نخواهد کرد چون هر دو کشور به شدت به یکدیگر نیازمندند!

+ نوشته شده در  جمعه سی ام دی ۱۴۰۱ساعت 17:22  توسط سروش  |