باسمه تعالی

دکتر رضا زمانی

تحلیل اقتصادی روز ؛
قصه تکراری نابسامانی ارز!


۱.نابسامانی ارزی ریشه های عمیقی در سالیان گذشته و سیاست های گذشته دارد و تا حدود زیادی دولت جدید مستقر ، امکان اعمال اراده صد در صدی ندارد!

۲.درمان اساسی قیمت گذاری ارز، در پس
« سیاست گذاری جدید ارزی کشور » است که با وجود تحولات جدید در صحنه بین المللی نیازمند ساختار سازی جدید است! ...

۳. سیاست گذاری جدید ارزی، در پس نقش ما در ساختار آینده قدرت است!

۴.نگاه مسوولین در ایران ، با محوریت ژئو پولیتیک است! برای ساخت ساختارهای جدید ارزی و سیاست گذاری های پولی_مالی و نظام سرمایه در کشور ، باید نگاه ژئو اقتصادی تقویت شده مد نظر عالی قرار گیرد!

۵.رفع تحریم ها و مذاکرات برجامی ، به هیچ وجه تاثیر دائمی و ماندگار در حل نابسامانی ارز نخواهد داشت! ....

۶ راه های برون رفت شرائط تکراری حاضر ،
الف؛ ایجاد تنوع در واردات کالاهای اساسی.امروزه تمام واردات ما به درهم محاسبه می شود!!
ب؛ بازگشت به ریل پیشرفت و توسعه.
ج؛ کاهش بٓرج های دولت و مردم درباره هزینه کرد ارز .

د:برای اصلاح یاید اجزای حکمرانی را احیا کنیم! ( حکمرانی نوین اقتصادی)
..... سیاست انرژی در قبال کالای اساسی ، یک ساختار تاریخ گذشته و بی‌مصرف است که دیگر جوابگوی سیاست های ارزی ما نیست! باید سریعا ساختار مستقل نظام مالی و سرمایه ای کشور را تأسیس کنیم! .....

+ نوشته شده در  چهارشنبه هجدهم آبان ۱۴۰۱ساعت 20:13  توسط سروش  | 

                                                  باسمه تعالی
                                                                             دکتر رضا زمانی
یک اتفاق ، یک تحلیل
تغییر تخصیص ارز ترجیحی در یک نگاه


با اقدام عملی دولت در تغییر تخصیص ارز ترجیحی(نه حذف ارز ترجیحی)، واکنش های نخبگان و مردم درباره تصمیم دولت داغ است! و اما شاید بررسی فضای کلی موضوع، ما را از سر درگمی تحلیل ها و اظهار نظرهای مسوولین و نخبگان اجرایی _علمی کشور خارج کند!
....برای بررسی کلی موضوع، سه سوال اساسی وجود دارد :

*۱. ضرورت تغییر چیست؟!
اصولا اگر این رویه تغییر نمی کرد چه اتفاقی می افتاد؟!

*۲. حوه اجرای اعطای یارانه های جدید چگونه است؟!
کوپن های یارانه ای چطور عمل می کنند؟!

*۳.  با آزاد سازی قیمت چند کالا ، آیا اثرات تورمی خود را روی کالاهای دیگر نخواهد گذاشت؟
تدبیر دولت برای این قسمت چیست؟!

و اما جوابیه کوتاه به سوالات مطروحه.(البته در پیوست ، کلیپ ها و پست های نوشتاری متناسب با سوالات، ضمیمه می شود)

۱. ضرورت تغییر رویه ؛(چرا ضروری است؟)

الف: اختصاص ارز ۴۲۰۰تومانی به کالاهای اساسی، هم افزایش قیمت ها را در پی داشت (تورم زایی) هم فساد و رانت و هم قاچاق.!
عده ای معتقد هستند ، دولت به بهانه قاچاق و دلالی، این تغییر رویه را در پیش گرفته است! پس راه حل، برخورد قاطع با قاچاق و واسطه گری است؛ .....
اما واقعیت این است که امروزه، با شرائط جغرافیایی، فرهنگی و اقتصادی ایران، منطقه و جهان، کنترل قاچاق سخت نیست بلکه غیر ممکن است!! البته گویا مسائلی مثل ایجاد قحطی های طبیعی یا مصنوعی هم، در شتاب دادن و حیاتی شدن این تغییرات نقش داشته است!!

۲. نحوه اجرا چگونه است و کوپن های الکترونیکی چگونه عمل می کنند ؟!
به زبان ساده، چیزی شبیه سهمیه بنزین است که ماهانه در کارت مخصوص تعبیه می‌شود، با این تفاوت که این یارانه (که مخصوص هر فردی است) با کارت های عادی عابر بانک انجام می شود و ادامه پروسه که در دانش اقتصادی توضیح داده شد!

۳. نگرانی عمده اینجاست که اثرات آزاد سازی چهار قلم کالا در دیگر اجناس چگونه کنترل می شود؟!

الف: اختصاص یارانه ویژه به مراکز بزرگ مثل شیرینی فروشی ها، رستورانها و....یعنی دقیقاً مانند تخصیص بنزین ویژه برای آژانس ها، اسنپ، و.....

ب: از طریق تولید فراوان و عرضه محصول به بازار تا سقف اشباه بازار. در این زمینه ، قطعاً دولت جلساتی با اصناف مربوطه داشته و تمهیدات لازم را اندیشیده است!

و اما صاحب نظران اقتصادی در این زمینه سه دسته می شوند! :

۱) موافقین طرح : این گروه به وجود تورم ، عدم ثبات قیمت ها و تغییر مداوم آنها ، وجود فساد ، رانت و قاچاق ، ورشکستگی دولت و اقتصاد کشور و ایجاد شکاف بیشتر میان فقیر و غنی و...اشاره می کنند! این دسته از صاحبنظران ، اقدام دولت را درست ، شجاعانه و ضروری می دانند.

۲) دسته دوم، مخالف اجرای طرح جدید هستند! این گروه ضمن اذعان به وجود مشکلات جاری، اثرات تورمی طرح جدید را اجتناب ناپذیر می دانند و معتقدند به اقشار ضعیف فشار بیشتری وارد می شود . این گروه می گویند باید با قاچاقچی برخورد کنیم! نه اینکه بهانه بگیریم!!

۳)دسته سوم ، به طور این مدل کار را خطا می دانند و اصل ماجرا را یک سیکل معیوب می دانند! این دسته معتقدند اگر ارز و حامل های انرژی به طور هر ساله با نرخ تورم افزایش پیدا می کرد ، این اتفاقات نمی افتاد!چون قیمت ها با دلارهای نفتی سرکوب می شده ، امروز نمی توان پیشگیری کرد! البته این گروه از صاحب نظران راه حل اجرایی شفافی برای این برهه از زمان ارائه نمی کنند!

در هر صورت دولت اقدام عملی خود را شروع کرده است و طبق یک اصل مدیریتی ، اگر قانونی هر چند ضعیف ، چنانچه قوی اجرا شود ، کارآمدی خود را نشان خواهد داد! .....نظارت مداوم ، نظارت با کیفیت، جدیت مداوم ، استفاده از ظرفیت های بسیج ، قاطعیت در برخورد با متخلفین ، حضور مسوولین میان مردم ، اعتماد سازی مردمی، گزارش های لحظه ای رسانه از سطح شهر و رصد مداوم بازار ، از جمله ابزارهایی است که می تواند منویات طرح تغییر یارانه ها را موفق سازد.

+ نوشته شده در  جمعه سی ام اردیبهشت ۱۴۰۱ساعت 0:48  توسط سروش  | 

                                                    باسمه تعالی 

                                                                         دکتر رضا زمانی 

#دانش اقتصادی

طرح یارانه جدید
در راستای توزیع عادلانه ارز ترجیحی ، یارانه دو ماه چهار کالای اساسی ، به شکل نقدی واریز شده است.اما این یارانه موقت دوماهست تا طرح اصلی زیر ساختش آماده بشه:

*حالا طرح یارانه جدید چیه؟ **
تو طرح جدید قیمت بالا میره میرسه به بازار آزاد!
چرا؟ چون انگیزه ای برای قاچاق نمیمونه ولی همینجا تموم نمیشه
هدفش اینه به طور مثال مرغی که کیلویی ۱۵۰ تومن میشه رو شما به عنوان یک #فرد_حقیقی با #هویت_ایرانی به هر فروشگاهی که خواستید مراجعه کنین
و تا ۸ الی ۱۰ کیلو مرغ کیلویی ۱۵۰ تومنی رو با کشیدن یه کارت کیلویی ۳۰ تومن خریداری کنید!
فروشنده این رسید ،کوپن‌هایی که بصورت الکترونیکی است و آنلاین ثبت شده رو به بانک مراجعه میکنه و به اندازه فروشی که داشته مابه التفاوتش (همون ۱۲۰ تومن ها) رو از دولت نقدا دریافت میکنه!
با این مدل پرداخت قاچاق صفر میشه و یارانه عادلانه توزیع میشه!

اما تا الان چجوری بود؟!
دولت از بالا به تولید کننده ها پول میداد که مرغ ۱۵۰ تومنی رو ۳۰ تومن تو بازار بفروشن!
بدیش چیه؟
یه نفر که وضع مالیش خوبه میره فروشگاه ۱۰۰ کیلو مرغ میخره کیلویی ۳۰ تومن!
یعنی ۱۰۰ تا ۱۲۰ هزارتومن یارانه میگیره ۱۰ میلیون و ۲۰۰هزارتومن
یکی که وسعش ۲کیلو مرغه چقدر یارانه بهش میرسه؟: ۲ تا ۱۲۰ هزار تومن مجموع ۲۴۰هزارتومن!!
....قاچاقچی محترم هم لطف میکرد این یارانه رو بین کشورای منطقه توزیع میکرد پول تپل هم به جیب میزد!
پس به نفع کیه؟ سرمایه دار!
به این سیستم میگن *سیستم سرمایه دار محور*

حالا با این طرح، چه اتفاقی میفته؟!
عاقلانه یه میزان مصرف که حدودا ۸ کیلو مرغ در ماه برای یه خانواده ۴ نفره درنظر گرفته شده مشخص میشه و به همه، بطور مساوی ۸ تا ۱۲۰ هزارتومن معادل ۹۶۰هزار تومن تعلق میگیره...
حالا ، قشر ضعیف تا قبل از این چقدر بهش تعلق میگرفت؟ ۲۴۰تومن و
قشر مرفه چقدر؟ ۱۰میلیون و ۲۰۰ هزار تومن!!
الان تو باید نگران باشی یا قشر مرفه؟! خب مشخصه قشر مرفه!
مفسدین (قاچاقچی ها) تو این شرایط چیکار میکنن؟!
....پول خرج میکنه ،شایعه راه میندازه تاجلوی طرحو بگیره
یه سری روی همین شایعات قیمتو میکشن بالا چون نظارت ضعیفه (ضعف جدی دولت)
مردم هم افزایش قیمت موقتی رو میبینن و میترسن شروع به مخالفت میکنن!!...
در حالی که اگر صبر داشته باشن و طرح بصورت کامل اجرا بشه دوباره قیمت بر میگرده همون چیزی که بود یعنی همون ۳۰ هزار تومن!
ولی فرقش ایندفعه چیه؟
اونی که وسعش ۲ کیلو مرغ بود حالا میتونه ۶ کیلو مرغ بخره با همون قدر توان مالی! 
چجوری؟
۸کیلو مرغ ۳۰تومنی سهمیه داری در ماه یعنی ۹۶۰ هزار تومن یارانه
۶ کیلو مرغ ۳۰تومنی میشه ۱۸۰ تومن!
قبلا دو کیلو مرغ میخرید ۶۰ تومن
این اختلاف ۱۲۰=۶۰-۱۸۰ تومنی رو از کجا میاره؟ با اون ۲ کیلو سهمیه ای که داره به همون فروشنده میتونه بفروشه!
هر یک کیلو مرغ ۱۲۰ تومن یارانه داره پس میتونه با تخفیف کیلو ۱۰۹ مجموعا ۲۰۰هزارتومن بفروشه و ۱۲۰ تومن رو از روش کم کنه ۸۰ تومنم بذاره جیبش!
سرمایه داره چی؟! یا باید قناعت کنه مثل افراد دیگه زندگی کنه یا باید مرغ کیلو ۱۵۰ بخره نوش جونش
اما قاچاقچی چی؟! اون که فاتحش خوندس! به طور اتومات بخاطر اینکه هیچ خانواری سهمیه بالای ۸ کیلو نداره و هیچوقت هم بی عقلی نمیکنه سهمشو به قاچاقچی بده با مزایایی ک بالا اشاره شد...
جدای از همه اینا یه مزیت بزرگ دیگه داره اونم اینه که بخاطر فقط عدم امکان خوردن سهمیه افراد دیگه و همچنین جلوگیری از قاچاق، هیچوقت مرغ کم نمیاد و صفی تشکیل نمیشه چون به اندازه هر خانواده سهمیه تامین شده!!
مگه همین ماها همیشه گلایه نمیکردیم تا پولمون از کشورای خارجی آزاد میشد میگفتیم به ما که چیزی نمیرسه میره تو جیب از ما بهترون؟!... اینکه چرا نمیرسید به خاطر این سیستم اشتباهی بود که تو توزیع درست یارانه وجود داشت!
رأیی که دادیم به این دولت برای اصلاح همین مشکلات بود و حالا که قصد داره این مشکل رو حل کنه جلوش وایسیم بنظرتون؟!
....لطفا همگی در جهاد تبیین مشارکت کنیم! هر کسی به سهم و توان خودش روشنگری کنه تا سودجویان ، محتکران ، دشمنان و ....سو استفاده نکنند! ....
روشنفکر باشیم......

+ نوشته شده در  جمعه سی ام اردیبهشت ۱۴۰۱ساعت 0:37  توسط سروش  | 

                                                     باسمه تعالی
                                                                                 دکتر رضا زمانی 
#دانش اقتصادی
پرونده آرد


.....حالا که کمی هیجان آرد و گندم خوابیده یه کم موضوع را با هم بررسی کنیم.‌ و با هم تمرین سیاست ورزی و حکمرانی کنیم.‌
‌ موضوع را با هم خیلی خلاصه بررسی میکنیم:
 👈🏻هرکیلو آرد پای دولت حدود ۱۳ هزار تومن تمام میشود. به نانوایی هایی زیر هزار و به صنعت ۲۷۰۰ تومن داده میشود. حساب کنید میشه چند درصد تخفیف؟؟
👈🏻در یکی دو سال اخیر قیمت گندم و آرد در جهان افزایش زیادی پیدا کرده است. جنگ روسیه و اوکراین هم این ماجرا را تشدید کرده است.
 👈🏻دولت هر کیسه آرد را به نانوایی ها میده ۳۸ هزار تومن.  خب همش میشه نون ارزون؟ نه! خیلی هاش را آزاد میفروشن. اگه گفتید چند؟؟ قیمتش لب مرز ترکیه کیسه ای  ۶۰۰ هزار تومن. دقت کردید! دولت میده ۳۸ برای مردم ایران، میره ترکیه میشه ۶۰۰ برای دلال ها و مردم ترکیه.  این وسط دلال ها و دولت ترکیه چقدر سود میکنه؟؟ حساب کنید. نتیجه میشه تامین کسری گندم  ترکیه و کمبود آرد داخل ایران. ر.ک: اخبار بهمن ۱۴۰۰ که در برخی شهر ها نان و آرد کم آمد.
‌ 👈🏻 خب میریم سراغ صنعت.‌ دولت هر تن گندم را ۵۰۰ دلار وارد میکنه. به کارخانه های ماکارونی هر تن آرد میده ۱۰۰ دلار.  چقدر تخفیف رو هر تن ؟؟ 
خب اینا چیکار میکنن؟ هر تن ماکارونی را ۴۰۰ دلار صادر میکنن! نتیجه؟ ضرر چند صد دلاری کشور روی صادرات هر تن ماکارونی، سود نجومیه ک.ماکارونی و مصرف کننده خارجی از آرد یارانه ای مردم ایران!!!
خب اگه گفتید چقدر ماکارونی صادر میشه؟؟ سالی حدود ۳۰۰ هزار تن. حساب کنید چند هزار میلیارد سود کارخانه ها میشه!! و دقیقا به همین دلیل هر پنج قاره دنیا مشتری ماکارونی ایران هست!
 ایران داره یارانه ماکارونی کل دنیا را میده
👈🏻 پارسال ۳۵۰ هزار تن فقط آرد قاچاق شد. ( ۲۰۰۰ درصد رشد داشته)
 میشه چند هزار میلیارد تومن؟ بجز اون ماجرای ۳۰۰ هزار تن ماکارونی با آرد یارانه‌ای. 
 👈🏻دو هفته اول امسال، مصرف آرد ۲۵۰ درصد رشد داشت. یعنی مردم یه دفعه اول فروردین همه دو و نیم برابر نون و ماکارونی خوردند؟؟  یا بدلیل جنگ روسیه و اوکراین قاچاق افزایش پیدا کرد؟
👈🏻 خب بریم سراغ تصمیم گیری و حکمرانی:
فرض کنید شما همین فردا رییس جمهور هستید. میبینید دارید سالی بیش از ۱۰۰ هزار میلیارد تومن یارانه آرد و نان میدهید. ( میشه چند میلیون به ازای هر ایرانی؟) اما بخش اعظم آن میشه سهم کارخانه های ماکارونی و نانوایی ها و دلال ها و کشورهای همسایه.  در واقع شما در این اوضاع تحریم با هزار زحمت دلار وارد کشور میکنید و خیلی سخاوتمندانه ( بخوانید احمقانه و ابلهانه!) دلار ها را یارانه آرد و نان کشورهای خارجی حتی اروپا و آمریکا میکنید!!!
 *تصمیم شما بعنوان یک حکمران چیست؟؟*
👈🏻 ممکن است پاسخ این باشه که مراقبت میکنم قاچاق نشه!
اول اینکه محصولاتی مانند ماکارونی که قاچاق نمیشوند. کاملا قانونی صادر میشوند. چه میکنید؟ همچنان بهشون آرد تقریبا مجانی میدهید؟
دوم در مورد کنترل قاچاق؛ نظارت و ... سر جایش، اما سالهاست در تمام دنیا بارها آزموده و اثبات شده که بهترین راه جلوگیری از قاچاق از بین بردن صرفه قاچاق و خشکاندن ریشه آن است. و تا وقتی صرفه اقتصادی هست قاچاق هم هست، حالا اونم کشور ما که مع الاسف هرروز انواع فسادهای گوناگون و امضاهای طلایی میبینیم ...
👈🏻حالا از ریاست جمهوری نقل مکان کنید و خودتون را بزارید جای شبکه دلال ها و صاحبان کارخانه ماکارونی و برخی کشورها. مثلا همین کشور بغلیمون ۳ میلیون تن گندم کم داره. کجا برای تامین بهتر از آرد یارانه ای دولت سخاوتمند ایران!
حالا دولت تصمیمی که گرفته سود چند هزار میلیاردی شما تخته شده، آرد را داره به قیمت واقعی بهتون میده، حالا اگه واقعا مردید برید صادر کنید،
خب چه میکنید؟ ساکت میشینید و قید سود چند هزار میلیاردی را میزنید؟ یا پول خرج میکنید و جو و جنجال رسانه ای راه می اندازید و از ضعف دولت در عدم اقناع عمومی استفاده میکنید و القای بحران و قحطی و ... میکنید؟
👈🏻نکته جالب ماجرا اینه که فقط آرد ماکارونی ها و فانتزی ها گرون شده و آرد نان سنتی ها سر جاشه و قیمتشان فرقی نمیکنه، اما این همه جنجال کرده اند. 
👈🏻👈🏻👈🏻جمع بندی کنم که طولانی شد:
ادامه این روند ابلهانه و دادن یارانه نجومی  به کارخانه های ماکارونی و کشورهای خارجی بهتره بهتره یا دادن یارانه به مردم ایران؟ همراه با اقناع سازی و اعتماد سازی و اجرای درست و ... ؟؟ شما رییس جمهور باشید چه میکنید؟ ‌‌

‌ یه سوال کنکوری هم بپرسم:

فرض کنید شمای رییس جمهور تصمیم گرفته‌اید از ۱۵ اردیبهشت یارانه آرد صنعت را کم کنید و آردشان را گرون. چطوری اجرا میکنید؟ از چند ماه قبل اعلام عمومی میکنید؟ مثلا دو ماه؟ خب تو این دوماه زالوصفتان ( چه کارخانه دار چه دلال چه ... ) ماکرونی ها را احتکار نمیکنن؟ مردم هجوم برای خرید ماکارونی نمیارن،،،،،،،
۲نکته دیگر:
یک)دولت انقلابی مثل قبلی هانیست که یک شبه تصمیمِ گرون کردن بنزین را گرفته باشد و تصمیم به آزادشدن آرد صنعت تقریبا از اول ماه رمضان به شرکت های مربوطه اعلام شد و درجریان امربودند.(اگرچه در کارپیوست رسانه ای برای عملیاتی کردن وصحبت بامردم همچنان کاستی هایی وجود داشت که نباید میداشت)(وضمنا این شرکت ها مثل ماکارونی تواین چندماه تاتونستن آرد دولتی رو به انواع وانحاء مختلف انبارکردن و لزومی نداشت به این زودی ها ماکارونی رو گرون کنند وباسیاست عدم عرضه موجب کمبود دربازاربشن! اونم در روز عیدفطر)

دوم) دلار۴۲۰۰ی دولت دربخش آردصنعتی حذف شده و با۶برابر قیمت داره آرد عرضه میشه یعنی۲۵تومن . خب اگه شرکت های ماکارونی تاحالا گرون فروشی نمیکردن(جدای از تخلفات ورانت هایی که دربالابهشون اشاره کردین) بایدماکارونی ۸۶۰۰تومنی هم ۶برابر بشه و به ۵۰هزارتومن می رسید!درصورتی که الان که ناراحتن و کینه دارن و...حول وحوش۲۴تومن درتهران قیمت فروش خورده... یعنی ماکارونی تاکنون می بایست ۴تومن می بوده نه۸۶۰۰.(قیمت هرکیلو ماکارونی معادل۳کیلو گندم هست.باارزترجیحی هرکیلوگندم۱۷۰۰ بودکه ماکارونی باید درمیومده ۵هزارتومن)بسته ۷۰۰گرمی زرماکارون باید حداکثر۴تومن می بود تاالان. چرا گرون فروشی کرده بودن.؟!!....

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و هشتم اردیبهشت ۱۴۰۱ساعت 20:13  توسط سروش  |