باسمه تعالی
دکتر رضا زمانی
یک اتفاق ، یک تحلیل
تغییر تخصیص ارز ترجیحی در یک نگاه
با اقدام عملی دولت در تغییر تخصیص ارز ترجیحی(نه حذف ارز ترجیحی)، واکنش های نخبگان و مردم درباره تصمیم دولت داغ است! و اما شاید بررسی فضای کلی موضوع، ما را از سر درگمی تحلیل ها و اظهار نظرهای مسوولین و نخبگان اجرایی _علمی کشور خارج کند!
....برای بررسی کلی موضوع، سه سوال اساسی وجود دارد :
*۱. ضرورت تغییر چیست؟!
اصولا اگر این رویه تغییر نمی کرد چه اتفاقی می افتاد؟!
*۲. حوه اجرای اعطای یارانه های جدید چگونه است؟!
کوپن های یارانه ای چطور عمل می کنند؟!
*۳. با آزاد سازی قیمت چند کالا ، آیا اثرات تورمی خود را روی کالاهای دیگر نخواهد گذاشت؟
تدبیر دولت برای این قسمت چیست؟!
و اما جوابیه کوتاه به سوالات مطروحه.(البته در پیوست ، کلیپ ها و پست های نوشتاری متناسب با سوالات، ضمیمه می شود)
۱. ضرورت تغییر رویه ؛(چرا ضروری است؟)
الف: اختصاص ارز ۴۲۰۰تومانی به کالاهای اساسی، هم افزایش قیمت ها را در پی داشت (تورم زایی) هم فساد و رانت و هم قاچاق.!
عده ای معتقد هستند ، دولت به بهانه قاچاق و دلالی، این تغییر رویه را در پیش گرفته است! پس راه حل، برخورد قاطع با قاچاق و واسطه گری است؛ .....
اما واقعیت این است که امروزه، با شرائط جغرافیایی، فرهنگی و اقتصادی ایران، منطقه و جهان، کنترل قاچاق سخت نیست بلکه غیر ممکن است!! البته گویا مسائلی مثل ایجاد قحطی های طبیعی یا مصنوعی هم، در شتاب دادن و حیاتی شدن این تغییرات نقش داشته است!!
۲. نحوه اجرا چگونه است و کوپن های الکترونیکی چگونه عمل می کنند ؟!
به زبان ساده، چیزی شبیه سهمیه بنزین است که ماهانه در کارت مخصوص تعبیه میشود، با این تفاوت که این یارانه (که مخصوص هر فردی است) با کارت های عادی عابر بانک انجام می شود و ادامه پروسه که در دانش اقتصادی توضیح داده شد!
۳. نگرانی عمده اینجاست که اثرات آزاد سازی چهار قلم کالا در دیگر اجناس چگونه کنترل می شود؟!
الف: اختصاص یارانه ویژه به مراکز بزرگ مثل شیرینی فروشی ها، رستورانها و....یعنی دقیقاً مانند تخصیص بنزین ویژه برای آژانس ها، اسنپ، و.....
ب: از طریق تولید فراوان و عرضه محصول به بازار تا سقف اشباه بازار. در این زمینه ، قطعاً دولت جلساتی با اصناف مربوطه داشته و تمهیدات لازم را اندیشیده است!
و اما صاحب نظران اقتصادی در این زمینه سه دسته می شوند! :
۱) موافقین طرح : این گروه به وجود تورم ، عدم ثبات قیمت ها و تغییر مداوم آنها ، وجود فساد ، رانت و قاچاق ، ورشکستگی دولت و اقتصاد کشور و ایجاد شکاف بیشتر میان فقیر و غنی و...اشاره می کنند! این دسته از صاحبنظران ، اقدام دولت را درست ، شجاعانه و ضروری می دانند.
۲) دسته دوم، مخالف اجرای طرح جدید هستند! این گروه ضمن اذعان به وجود مشکلات جاری، اثرات تورمی طرح جدید را اجتناب ناپذیر می دانند و معتقدند به اقشار ضعیف فشار بیشتری وارد می شود . این گروه می گویند باید با قاچاقچی برخورد کنیم! نه اینکه بهانه بگیریم!!
۳)دسته سوم ، به طور این مدل کار را خطا می دانند و اصل ماجرا را یک سیکل معیوب می دانند! این دسته معتقدند اگر ارز و حامل های انرژی به طور هر ساله با نرخ تورم افزایش پیدا می کرد ، این اتفاقات نمی افتاد!چون قیمت ها با دلارهای نفتی سرکوب می شده ، امروز نمی توان پیشگیری کرد! البته این گروه از صاحب نظران راه حل اجرایی شفافی برای این برهه از زمان ارائه نمی کنند!
در هر صورت دولت اقدام عملی خود را شروع کرده است و طبق یک اصل مدیریتی ، اگر قانونی هر چند ضعیف ، چنانچه قوی اجرا شود ، کارآمدی خود را نشان خواهد داد! .....نظارت مداوم ، نظارت با کیفیت، جدیت مداوم ، استفاده از ظرفیت های بسیج ، قاطعیت در برخورد با متخلفین ، حضور مسوولین میان مردم ، اعتماد سازی مردمی، گزارش های لحظه ای رسانه از سطح شهر و رصد مداوم بازار ، از جمله ابزارهایی است که می تواند منویات طرح تغییر یارانه ها را موفق سازد.
+ نوشته شده در جمعه سی ام اردیبهشت ۱۴۰۱ساعت 0:48 توسط سروش
|
