باسمه تعالی
دکتر رضا زمانی
افغانستان طالبان (۸)
الگوی حکمرانی طالبان
تحولات افغانستان وارد مراحل جدیدی شده، نیروهای اشغالگر از افغانستان خارج شده اند و طالبان در پی ساختن امارت اسلامی است تا بدیلی از حکمرانی اسلامی را به منصه ظهور برساند. به نظر می رسد طالبان در این بیست سال، تغییراتی داشته اند، از نظر نوع نگاه به جهان و واقعیت های مردم افغانستان و صحنه بین المللی!
اما چند نکته مهم(حتی با پذیرش تغییرات ماهوی طالبان):
*اول*: پذیرش این تغییرات در بدنه اجتماعی افغانستان است.! کشوری که ویژگی بارزش قومیت گرایی است و سابقه اولویت و ارجحیت قومیت بر مذهب را در پیشینه خود دارد، آیا پذیرش این اراده گروه طالبان را دارد؟ واقعیت افغانستان آن است که در مرحله ملت سازی است.! این اراده طالبان را باید به فال نیک بگیریم ولی از طرفی هم منتظر چالش های جدی در این زمینه باشیم. افغانستان همواره عرصه دخالت و حضور بازیگران بین المللی بوده و اجازه ایجاد زیر ساخت های ملت سازی داده نشده است! بنابراین، طالبان در این اقدام و اراده، با دو چالش عمده طرف است :
۱.چالش مراحل ملت سازی و ارجحیت ملت و مردم افغان فارغ از هر قومیت و نژاد و مذهبی!
۲.چالش بازیگران خارجی که از لیبرالیزم و دموکراسی مدل غربی تا اسلام جهادی سلفی، وارد افغانستان می شده اند و به نظر می رسد این رویارویی های ایدئولوژیک، تمامی نخواهد داشت.! افغانستان گنج پنهانی است که چشم مطامع قدرتهای غربی از آن برداشته نمی شود!!
*دوم*: آمادگی خود گروه طالبان و وجود عقبه تئوریک این گروه برای اجرای منویات رهبران طالبان است! مساله این است، آیا طالبان از آنچنان کششی در ایجاد جامعه چند صدایی، برخوردار است؟! واقعیت این است که پیشینه دینی، آموزشی و مطالعاتی این گروه حرف دیگری می زند! مکتب دیوبندیه هیچ گاه سبقه عملی و حکومتی نداشته تا مبانی تئوریک آنها در بوته نقد قرار بگیرد! طالبان قطعا با چالش های جدی حکمرانی تحت نام امارت اسلامی مواجه خواهند شد. فقر تئوریک و تئوری پردازی و نبود تئوریسین های مجرب با قرائت طالبانی، حلقه مفقوده ای است که گروه طالبان، در ادامه با آن مواجه می شود. (چالش های دولت سازی) در این شرائط، بیم التقاط و ورود قرائت های جهادی سلفی و تکفیری و.. وجود دارد.! بیم انشعاب در طالبان شدت خواهد گرفت! اینها مسائل و مباحثی است که به شکل مستقیم مردم افغانستان و همسایه های آن، بخصوص ایران را حساس خواهد کرد و می طلبد تا اوضاع افغانستان، به شدت و دقت رصد اطلاعاتی شود. خواسته روشن و صادق دولت و مردم ایران، افغانستانی امن و شکوفاست تا مردم مسلمان آن در سایه امنیت و شکوفایی، از درد آوارگی خلاصی یابند.!
+ نوشته شده در چهارشنبه سی و یکم شهریور ۱۴۰۰ساعت 20:32 توسط سروش
|
